Zentrum doorbreekt de stilte
Leraren verbonden aan Zentrum praten samen met Bas Gemmink (Zentrum Zwolle) in deze podcasts over Zen Boeddhisme, meditatie en de dagelijkse beoefening. Het gaat over stilte, de houding, wat Zen eigenlijk is. En je krijgt persoonlijke verhalen en ervaringen te horen. Zo kun je kennismaken met Zen, Zentrum en de leraren.
Elke aflevering duurt zo’n 25 minuten.
Zentrum en Zenboeddhisme juist nu (2)
In deze tweede aflevering stellen we opnieuw de vraag wat Zenboeddhisme juist nu aflevering 2 te bieden heeft. Hoewel de inzichten van de Boeddha al duizenden jaren oud zijn, boeten ze niet aan actualiteit. Ook de inzichten van zenmeester Dogen uit de 13e eeuw zijn nog springlevend. Ben Scheres, Willem Scheepers en Bas Gemmink verkennen de oude traditie. Ze bespreken de leer aan de hand van wetenschap, psychologie en actualiteit. Daarnaast blijven zij zich verwonderen over de scherpte van die inzichten.
Zentrum en Zenboeddhisme juist nu (1)
We hebben het vaak druk, we moeten steeds keuzes maken en toch mist er nog iets. We maken een tweeluik over de zenbeoefening en stellen de vraag: wat heeft het je nu te bieden. Zenleraren Willem Scheepers, Ben Scheres bespreken onder leiding van Bas Gemmink de waarde van Zen vandaag de dag. Waarom zou je gaan zitten op een kussen in een traditie die al zo lang bestaat. Op welke vragen kun je antwoord krijgen als je gaat zitten. Helpt meditatie bij Fomo? Hoe leert het je omgaan als het leven niet zo maakbaar is als het lijkt? In deze eerste aflevering gaat het over de waarde van de open geest tijdens het zitten en hoe dat ook voor jonge mensen interessant kan zijn.
Zitten vol twijfel
We doen het vaak, maar de vraag is of we het twijfelen wel genoeg waarderen. Grote twijfel levert veel nieuwe inzichten op blijkt in deze podcast. En twijfelen kan je in alle rust en stilte doen op het kussen. Dus het hoort bij de beoefening. Maar tegelijkertijd houden we als mensen ook van zekerheid en overzicht. Zen zit vol met paradoxen die je helpen om de twijfel vaker toe te laten. Koanstudie is daar een voorbeeld van. In deze aflevering leggen Jolinda van Hoogdalem, Jeroen van Deutekom en Bas Gemmink uit wat twijfel hen brengt en geven concrete voorbeelden.
Zentrum en de wereld
De toestand in de wereld…. er is nogal wat aan de hand en het nieuws gaat maar door. Maar hoe kun je er als zenbeoefenaar naar kijken? Bas Gemmink, Jolinda van Hoogdalem en Jeroen van Deutekom spreken erover in deze aflevering van de podcast. Bas heeft een tekst meegenomen van Hisamatsu Shin’ichi: “Gelofte aan de mensheid”. Een tekst waar je best 25 minuten mee bezig kunt zijn, zoals te horen is in deze aflevering.
Pijn en vreugde – Deel 2
In dit vervolg op de eerdere podcast over pijn en vreugde gaan Willem Scheepers en Senko de Boer verder over dit thema. Gespreksleider Bas Gemmink vraagt zich af hoe je de beoefening meeneemt in een wereld vol pijn en vreugde. Willem schetst hoe we als navelstaarders vrijheid te verwerven en dat mee te nemen naar buiten. Senko merkt op dat God in deze aflevering vaak voorkomt en moet dan denken aan zijn oma. Het slot gaat over onze diepe, nauwelijks te beseffen verbondenheid met alles.
Pijn en vreugde – Deel 1
Dit leven bestaat uit pijn en vreugde. In twee afleveringen bespreken we hoe je daarmee omgaat. In deze eerste aflevering gaat het vooral over wat je zelf hebt of kunt doen om pijn en vreugde te erkennen. En hoor je hoe je er naar kunt kijken. Zentrum leraren Senko de Boer en Willem Scheepers verkennen dit thema heel precies samen met Bas Gemmink. Vragen die aan de orde komen zijn: Wat is de pijn precies, kan ik mijn beperkingen zien en hoe erken ik mijn ongelijk?
Omgaan met teleurstelling
Het is een alledaags onderwerp en dus ervaren we het allemaal. De teleurstelling. Hoe vaak kom je een teleurstelling tegen in het leven en ook op je kussen tijdens de meditatie? Hoe ga je ermee om en wat heeft het je als beoefening te bieden? In deze podcast aflevering spreken John de Weerdt, Martin Pol en Bas Gemmink erover. Het is de laatste aflevering van Martin Pol als leraar van Zentrum Utrecht en het begin is wat teleurstellend.
Verlichting
Noem het verlichting of bevrijding of nog iets anders. Het speelt een belangrijke rol in de beoefening van zen. Het is begonnen met de verlichting van de historische Boeddha zo’n 2500 jaar geleden. Maar wat betekent verlichting nu voor onze beoefening? Zentrumleraren John de Weerdt en Martin Pol bespreken het en Bas Gemmink leest voor hoe dat historische moment van de Boeddha is opgeschreven.
Volhouden
Beginnen met mediteren is niet heel ingewikkeld, maar de beoefening volhouden kan dat wel zijn. Hoe hou je het zitten vol als je een druk leven hebt of als het anders is dan je verwacht had? In deze aflevering bespreken John de Weerdt, Martin Pol en Bas Gemmink Zen en de kunst van het volhouden. John legt uit wat er bedoeld wordt met belangeloos zitten, Martin geeft aan dat het volhouden wél kan en Bas vertelt dat het gaandeweg steeds minder een strijd wordt.
Suzuki – Deel 3: Koeien en schapen
In deze derde aflevering over zenmeester Shunryu Suzuki gaat het over de ruimte die je geeft aan je eigen “koeien en schapen”. Aan de hand van een tekst uit het boek Zen mind Beginners mind gaan we dieper in op wat er gebeurt tijdens het zitten in Zazen. Martin Pol haalt graag de hekken weg, Bas Gemmink verzucht dat het best lastig is en John de Weerdt beschrijft dat de beoefening je opent voor als het er écht om gaat. De podcast is de laatste aflevering van dit drieluik over Suzuki.
Suzuki – Deel 2: Niet iets doen
In de tweede aflevering over zenmeester Shunryu Suzuki gaat het over Zazen en de kunst om op dat moment niets te doen. Je kunt ook zeggen: zitten zonder op het resultaat te letten. In deze aflevering bespreken Zentrum leraren John de Weerdt, Martin Pol en Bas Gemmink dat het één van de uitdagingen is tijdens de beoefening. Aan de hand van een stukje uit het boekje Zen Mind Beginners Mind bespreken ze de kunst van het niet iets doen op het kussen.
Suzuki – Deel 1
Shunryu Suzuki is misschien wel de bekendste Japanse zenmeester van de vorige eeuw. Het boekje Zen Mind, Beginnner´s Mind met zijn theiso´s is een bestseller geworden. In dit eerste deel over Suzuki staan we stil bij zijn leven en werk. Zentrumleraren Martin Pol, John de Weerdt en Bas Gemmink zijn alle drie gegrepen door de schijnbare eenvoud van de toespraken van Suzuki. John heeft flink veel zinnen onderstreept in het boekje, Bas praat over Kromme Kommmers en Martin zoekt de beginners mind…
Leraar en leerling
In Zen is de relatie tussen leraar en leerling belangrijk. Als je dat wilt tenminste. Je kunt officieel leerling worden. Maar wat wil de leraar dan? Welke rol kan de leraar spelen bij jouw beoefening? Willem Scheepers, Jolinda van Hoogdalem en Bas Gemmink bespreken hoe dat werkt. Willem legt uit waarom hij ook van zijn leerlingen leert. Bas vertelt dat hij tijdens het geven van lessen juist veel leert. Jolinda geeft aan waar een leraar je kan helpen om kleine momenten te leren herkennen.
De zin van zitten
Wat is de zin van het zitten, of te wel de meditatie? Waarom doen we het als het niet direct duidelijk is wat het je oplevert? En soms heb je geen zin in zen, maar zit je toch. Hoe werkt dat? Willem Scheepers, Jolinda van Hoogdalem en Bas Gemmink praten over de zin van het zitten tijdens de meditatie, pianoles en jezelf herkennen als kind én volwassene.
Dhyana paramita
In de vierde en laatste aflevering van de serie over de Paramita’s gaat het over Dhyana. Dat wordt vertaald met concentratie/meditatie. De Paramita’s zijn 6 zogenoemde perfecties die je kunt beoefenen. John de Weerdt, Jeroen van Deutekom en Bas Gemmink bespreken wat Dhyana is en hoe je er op het kussen mee om kunt gaan. Tijdens het mediteren kan dat op verschillende manieren. En je kunt de concentratie vasthouden als je de Zendo weer uitloopt. Maar hoe lang hou je dat vol?
Dana paramita
In de derde aflevering van de serie over de Paramita’s gaat het over Dana. Dat wordt vertaald met geven. De paramita’s is een rijtje van 6 zogenoemde perfecties die je kunt beoefenen. Willem Scheepers en Jolinda van Hoogdalem spreken met Bas Gemmink over wat het geven is. De meetlat speelt een belangrijke rol in het gesprek. Hoe geef je en wat geef je? Je hoort dat geven een breed begrip is en hoe je het kunt tegenkomen je dagelijks leven. Zo kookt bij Jolinda de melk over….
Ksanti paramita
In de tweede aflevering over de Paramita’s gaat het over Ksanti. De paramita’s is een rijtje van 6 zogenoemde perfecties die je kunt beoefenen. John de Weerdt, Jeroen van Deutekom en Bas Gemmink spreken over Ksanti. Dat wordt vaak vertaald met geduld of tolerantie. Hoe werkt dat oefenen als je in de supermarkt loopt of in je gezin? Of als je denkt aan geweld en oorlog. John en Jeroen leggen uit hoe ze zelf omgaan met de paramita’s en geven de nodige voorbeelden uit het dagelijks leven.
Prajna paramita
Dit is de eerste van vier afleveringen die gaan over de Paramita’s. Een rijtje van 6 zogenoemde perfecties die je kunt beoefenen. In deze eerste aflevering bespreken we Prajna of te wel wijsheid. Willem Scheepers, Jolinda van Hoogdalem en Bas Gemmink bespreken hoe je met de paramita’s kunt werken op het meditatiekussen én in je dagelijks leven. En je hoort dat spontaniteit heel belangrijk is.
Niet-weten
Het is een term die je in de Zen literatuur tegen kan komen. De houding van niet-weten. Wat betekent het als je met deze blik de wereld in kijkt. Een wereld waar het weten juist heel belangrijk in is. Bas Gemmink brengt het onderwerp ter sprake, tot verrassing van leraren John de Weerdt en Martin Pol. Toch is er veel te vertellen over niet-weten.
De teksten van Dogen
De Zenweg bestuderen is jezelf bestuderen. Een beroemd zinnetje van de 13e eeuwse Zenmeester Dogen. In een eerdere podcast heb je kunnen horen wie dat is. Hij heeft veel interessante teksten nagelaten. John de Weerdt, Martin Pol en Bas Gemmink bespreken twee korte teksten en leggen uit wat Dogen ermee bedoelt. Het gaat over dimlicht, bootjes op het water en gestapelde wijsheid.
Lichaam en geest
Zit je op het kussen om je hoofd leeg te maken? Wat doe je dan met je lichaam? In deze podcast komen lichaam en geest samen en wordt duidelijk dat het lichaam juist heel belangrijk is tijdens de beoefening. Jolinda van Hoogdalem, Jeroen van Deutekom en Bas Gemmink spreken over vergeten dat je een lichaam hebt en van een conversatie tussen lichaam en geest. Jolinda legt uit waarom ze zichzelf in de vingers sneed.
Zenmeester Dōgen
De 13e eeuwse Japanse Zenmeester Dogen wordt veel gelezen en bestudeerd. Hij is de grondlegger van de Soto richting. En hij is bekend van de Genjokoan, een hele bekende tekst uit zijn omvangrijke oeuvre. John de Weerdt, Martin Pol en Bas Gemmink vragen zich in deze podcast af waarom nou juist hij zo beroemd is geworden en hoe je zijn teksten kunt lezen.
Soto en Rinzai
Het zijn twee stromingen binnen het Zenboeddhisme: Soto en Rinzai. En je komt bij Zentrum met beide in aanraking. Maar wat zijn de verschillen en welke leraren staan aan de basis van die stromingen? Jeroen van Deutekom, Jolinda van Hoogdalem en Bas Gemmink praten over over verschillen en overeenkomsten.
Rituelen
Van het buigen bij binnenkomst tot aan de theeceremonie: Zen kent een aantal rituelen. Niet iedereen is daar gelijk dol op, maar door het te doen leer je veel over je zelf. Jeroen van Deutekom, Jolinda van Hoogdalem en Bas Gemmink praten over de rituelen in de Zendo en daarbuiten.
Hartsoetra
In het Boeddhisme is de Hartsoetra misschien wel de bekendste soetra. Maar tegelijkertijd is het ook een best wel ingewikkelde tekst. Wat staat er nou precies en waar gaat de Hartsoetra over? Jolinda van Hoogdalem en Jeroen van Deutekom geven samen met Bas Gemmink tekst en uitleg. En er komt een citroentaart voorbij.
De Dharmalijn – Deel 3
Je kunt je als meditatie beoefenaar ook verdiepen in de dharmalijn van de Zen traditie. Wie zijn de leraren van de leraren en hoe kan je zelf in die lijn gaan staan? We besteden er uitgebreid aandacht aan in een speciale drieluik van de podcast. In deel 3 gaat het over de relatie tussen leraar en leerling en over het rijke aanbod van teksten van vroegere zenleraren. Willem Scheepers en Martin Pol bespreken het met Bas Gemmink.
De Dharmalijn – Deel 2
Je kunt je als meditatie beoefenaar ook verdiepen in de dharmalijn van de Zen traditie. Wie zijn de leraren van de leraren en hoe kan je zelf in die lijn gaan staan? We besteden er uitgebreid aandacht aan in een speciale drieluik van de podcast. In deel 2 staat Zentrum zelf centraal. Hoe is Zentrum gevormd en door wie? Willem Scheepers en Martin Pol bespreken het met Bas Gemmink.
De Dharmalijn – Deel 1
Je kunt je als meditatie beoefenaar ook verdiepen in de dharmalijn van de Zen traditie. Wie zijn de leraren van de leraren en hoe kan je zelf in die lijn gaan staan? We besteden er uitgebreid aandacht aan in een speciale drieluik van de podcast. In deel 1 staat de beoefenaar centraal. Willem Scheepers en Martin Pol bespreken het met Bas Gemmink.
Op de schouders van leraren
Er zijn talloze teksten van oude en nieuwe zenleraren. De ene tekst is makkelijker dan de andere. Wat kunnen die teksten ons leren en wat bedoelen die leraren? Jeroen van Deutekom en Martin Pol vertellen wat die teksten voor hen betekenen. Bas Gemmink legt uit waarom Shunryu Suzuki hem inspireert.
De Zenweg gaan
Als je mediteert in de traditie van Zen, dan ga je de Zenweg. Maar wat betekent die uitdrukking? En hoe kunnen leraren je helpen uit te vinden wat jouw weg is? Bas Gemmink, Jeroen van Deutekom en Martin Pol verkennen het pad van Zen.
Je leven waarderen
Hoe waardeer je het leven als je op een terras in het zonnetje zit of als er onverwachte gebeurtenissen zijn? John de Weerdt en Jeroen van Deutekom leggen uit hoe Zenmeditatie je kan helpen dat te onderzoeken. Bas Gemmink legt uit hoe je dit dagelijks tegenkomt.
Hét ademt, niet ik
Martin Pol en John de Weerdt leggen uit wat wordt bedoeld met het zinnetje: “Hét ademt, niet ik”. Bas Gemmink wil per sé weten wat Het dan is.
Zen en vreugde
Jolinda van Hoogdalem en Jeroen van Deutekom vertellen hoe ze op het Zenpad terecht zijn gekomen en welke rol vreugde daarin speelde. Ook martial arts (Chi Kung / Qi Gong) is voor beiden belangrijk. Bas Gemmink vraagt zich af hoe je de vreugde in het zitten kunt ontdekken.
Zen en de stilte
Martin Pol en John de Weerdt gaan in op de vraag welke rol stilte speelt in Zen. Waarom is het zitten in stilte belangrijk en wat gebeurt er met je als je langer stil zit. Bas Gemmink vertelt dat hij in het begin best moeite had met de stilte.
Zen en het dagelijks leven
Senko de Boer en John de Weerdt vertellen over de beoefening als je niet op het kussen zit. Hoe beïnvloedt Zen je dagelijks leven, hoe merk je dat en wat merkt je omgeving ervan? Bas Gemmink gaat op zoek naar de effecten van meditatie.
De houding tijdens het zitten
John de Weerdt en Martin Pol praten over hoe je goed kunt zitten tijdens Zazen. Moet je in de Lotushouding kunnen zitten of mag je het ook anders doen? En als het ongemakkelijk is, wat leer je dan op het kussen? Bas Gemmink probeert erachter te komen wat de kracht van de houding is.
Wat is meditatie?
Martin Pol gaat in gesprek met Willem Scheepers coördinator van Zentrum. Ze vertellen allebei hoe ze met Zen in aanraking zijn gekomen. En bespreken wat je doet tijdens de meditatie, bestaat er zoiets als goed mediteren en wat doe je op het kussen? Samen met Bas Gemmink halen ze ook de Boeddha aan en wat zijn verhaal nu betekent.
Stilte in de dagelijkse drukte
In deze eerste aflevering vertelt coördinator Willem Scheepers over Zentrum. Al sinds 1995 leidt hij de stille ruimte midden in de stad Utrecht. Willem legt uit dat Zentrum een mix is van de Zenstromingen Soto en Rinzai. Hij vertelt wat de Zenbeoefening is en wat mensen naar Zentrum brengt. Zenleraar Bas Gemmink vertelt over zijn eerste kennismaking met Zen, de beoefening en hoe hij in Zentrum is terechtgekomen. En hij wil van Willem weten hoe Zentrum is ontstaan.
Voor een ander interview met Willem Scheepers over mediteren en hoe je je gedachtes stopt: beluister deze podcast.
Willem Scheepers heeft ooit lessen opgenomen over o.a. de Hartsutra en de Bodhisattva geloften: die kun je hier beluisteren.